از اين روايت - اگر ذيل آن درست باشد - استفاده مىشود ، منظور از جمع ، گردآورى و تدوين نيست و گرنه معنا ندارد هم امام على آن را انجام داده باشد و هم يكايك ائمه بعدى ، بلكه منظور نگهدارى يا تفسير صحيح است ، نگهدارى كه بتواند از حوادث فرهنگى مصون سازد و در زمينه تحريف پيشگيرى كند ، اما اينكه ادعاى انحصارى جمع شده ، به اين دليل است كه كار ائمه اضافه بر نگهدارى ظاهرى ، نگهدارى در معنا و تفسير بوده است . در روايت ديگر به مناسبت اينكه برخى قرائتى از قرآن را برگزيده كه با قرائت متداول ناهم خوان است ، حضرت ( بنابر نقل سالم بن ابى سلمه از امام صادق ) مىفرمايد : « اقرأ كما يقرأ الناس » و بعد مىفرمايد : البته در آن هنگام كه قائم آل محمد عليه السّلام بيايد و بپاخيزد ، مصحفى كه آن را على نوشته در خواهد آورد و مبنا را در قرائت بر آن مصحف قرار خواهد داد و آنگاه داستان جمع قرآن را پس از فوت پيامبر گزارش مىدهد كه امام على در خطاب به مردم فرموده باشد : « و قد جمعته بين اللوحين » و آنگاه گفته باشند : « هو ذا عندنا مصحف جامع فيه القرآن ، لا حاجة لنا فيه » . و همين باعث شده باشد كه حضرت آن را از دسترس دور كرده باشد . « 1 » و ابو نضر محمد بن مسعود عياشى ( م ح 320 ) نيز روايت را به صورت مضمره و مرسله از يكى از امام باقر و صادق نقل مىكند كه امام على عليه السّلام پس از فوت پيامبر با حوادثى كه پيش آمد به سوى قرآن رفت و به گردآورى آن در مصحف پرداخت :

--> الانوار ، ج 89 / 88 ، حديث 27 . ( 1 ) - همان و حديث 28 بحار الانوار ج 89 / 88 .